Tweeënhalve eeuw mannen, en nu Claire Dowling
Op 25 september 2026, om klokslag acht uur, ging het kanon af naast de eerste tee van de Old Course en sloeg Claire Dowling haar openingsdrive naar het midden van de fairway. Een ceremonieel gebaar, maar een van grote betekenis: ze werd op dat moment de eerste vrouwelijke captain van The Royal and Ancient Golf Club of St Andrews. Een club die in 1754 werd opgericht en ruim tweeënhalve eeuw alleen mannen als lid had.
Een club en een bond
Wie “de R&A” zegt, kan twee dingen bedoelen. Allereerst is er The Royal and Ancient Golf Club of St Andrews, opgericht op 14 mei 1754 met de eerste wedstrijd om de Silver Club. Het is een besloten club met zo’n 2.500 leden over de hele wereld, met als thuisbasis het karakteristieke clubhuis achter de eerste tee van de Old Course.
Daarnaast is er The R&A, de organisatie die in 2004 uit die club voortkwam en de taken overnam die de club in de loop der eeuwen naar zich toe had getrokken. The R&A stelt samen met de Amerikaanse USGA de golfregels op. Of je nu een bal dropt uit een waterhindernis of je handicap verlaagt: je speelt volgens regels waar St Andrews aan meeschrijft. Ook organiseert ze The Open, het oudste golfkampioenschap, tevens Major, ter wereld. Club en organisatie zijn formeel gescheiden, maar nauw met elkaar verweven. Dat zie je vooral aan de captain.
Tweeënhalve eeuw alleen mannen
De captain van de club is geen bestuurder in de gewone zin, maar het gezicht van de club en tegelijk ambassadeur van The R&A. Een jaar lang reist de captain langs de kampioenschappen en internationale toernooien van The R&A, van The Open tot amateurwedstrijden, en ontmoet leden en mensen die het golf op elk niveau draaiende houden. Het is de meest zichtbare ambassadeursrol die het golf in St Andrews te vergeven heeft, bij de club die aan de wieg van de regels stond.
Om te begrijpen hoe groot de stap van Dowling is, moet je beseffen hoe lang de deur dicht bleef. Pas in 2015 werden de eerste vrouwen als lid toegelaten, na een stemming onder de leden een jaar eerder. Dowling hoorde bij die eerste lichting. In 2026, elf jaar later, werd ze captain. Dat die rol tot 2026 onbereikbaar was voor vrouwen, zegt veel over hoe lang tradities in het golf standhouden. Het is ook opvallend omdat The R&A zelf in haar strategie nadrukkelijk inzet op meer vrouwen en jeugd in het golf. Nu heeft de club daar ook een vrouw als gezicht bij.
Dowling zelf noemde het na haar afslag een groot voorrecht en een eer om als eerste vrouw deze rol te mogen vervullen. “De club heeft een bijzondere geschiedenis, maar blijft zich ontwikkelen,” zei ze. Dat laatste vond ze belangrijk voor elke instelling.
Een bal voor een gouden munt
De ceremonie zelf verliep zoals ze al generaties verloopt. Leden, oud-captains en nieuwsgierige toeschouwers stonden rond de eerste tee. Verderop op de fairway wachtten de caddies de bal op, want wie de bal van de nieuwe captain terugbrengt, krijgt in ruil daarvoor een gouden ‘sovereign’, een munt met een afbeelding van koning Charles III.
Dit keer ging de munt naar Dillon McCarron, een dertigjarige caddie uit Nova Scotia, Canada. Dit is zijn tweede seizoen op St Andrews en schatte zijn kansen met zoveel caddies in het veld laag in. De bal vloog over het hoofd van zijn vriend en kwam recht op hem af. Dat het de bal van de eerste vrouwelijke captain was, maakte het volgens hem extra bijzonder.
De bal van de nieuwe captain werd in zilver gegoten en tentoongesteld op de Silver Club.
Vijf Ierse titels en Prairie Dunes
Dowling is geboren en opgegroeid in Dublin. Als amateur won ze vijf Ierse kampioenschappen, de eerste in 1983. In 1986 won ze de Ladies’ British Open Amateur Stroke Play en een jaar later het Spaans amateurkampioenschap. Vier keer speelde ze de Curtis Cup voor Groot-Brittannië en Ierland. In 1986 zat ze in het team dat op Prairie Dunes in Kansas met 13-5 won: de eerste GB&I-overwinning op Amerikaanse bodem. In 2000 was ze zelf captain van het Curtis Cup-team, dat op Ganton nipt met 10-8 van de Verenigde Staten verloor.
Daarnaast is ze een ervaren referee. Ze was zeven keer referee op The Open, waaronder in 2021 op Royal St George’s.
Schone schoenen, 1 up
Wie wil weten wat voor captain Dowling is, kan het beste bij Felicity Johnson te rade gaan. De voormalig tourspeelster, inmiddels zelf referee, leerde haar kennen in 2000. Dowling was toen captain van het graafschap Warwickshire en zag dat er nauwelijks jonge meisjes in golf waren. Ze plaatste een oproep in de Birmingham Evening Mail aan clubs met talentvolle meisjes. Johnsons stiefvader, tevens haar coach, reageerde. Johnson was dertien. Twee jaar later speelde ze in het eerste team van het graafschap.
Eén les is Felicity Johnson nooit vergeten: “Als je met schone schoenen op de eerste tee staat, sta je al één up.” Captain Dowling meende dat serieus, vertelt Johnson. “Waren je schoenen niet smetteloos, dan werd je teruggestuurd om ze nog eens te poetsen.”
Het was geen straf, maar een les, en Johnson nam hem mee naar de tour: details onder controle, beter voorbereid zijn dan de rest.
Wat je niet ziet, kun je niet worden
Voor Johnson gaat de benoeming verder dan één persoon. Die hoogste ambassadeursrol stond tot dan toe simpelweg niet open voor vrouwen, zegt ze, en wat je niet ziet, kun je ook niet worden. Dat er een vrouw op die eerste tee stond, opent volgens haar deuren voor iedereen in het golf.
Aan de Silver Club hangen de zilveren ballen van ruim twee eeuwen captains, allemaal mannen. Sinds 2026 hangt daar ook één tussen, geslagen door een vrouw die ooit een meisje van dertien terugstuurde om haar schoenen te poetsen. Dat meisje werd profgolfster, speelde het AIG Women’s Open en staat inmiddels zelf als referee op de baan. Met schone schoenen, uiteraard.
